| تقوا و عزّت فرهنگی در نهجالبلاغه؛ سازوکار مقاومت در برابر تهاجم فرهنگی |
| کد مقاله : 1242-HADITH |
| نویسندگان |
|
نرگس قاسمی فیروزآبادی * گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران |
| چکیده مقاله |
| تهاجم فرهنگی در جهان معاصر، از طریق نفوذ نرم در باورها، ارزشها و الگوهای رفتاری، هویت فرهنگی جوامع را دستخوش تأثیر میسازد و مقاومت در برابر آن را به یکی از چالشهای راهبردی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف تبیین سازوکار مقاومت فرهنگی از منظر نهجالبلاغه، بر این پیشفرض استوار است که یکی از بسترهای مهم نفوذ فرهنگی، خودکمبینی و ضعف عزت فرهنگی است و در مقابل، مقاومت فرهنگی در پرتو عزتمندی و خودآگاهی هویتی شکل میگیرد. در نهجالبلاغه میان دو مفهوم تقوا و عزت پیوندی معنادار برقرار شده است؛ این پیوند زمینهساز طرح این مسئله است که تقوا با چه سازوکاری به شکلگیری عزت میانجامد و این عزت چگونه میتواند به مقاومت فرهنگی در برابر تهاجم فرهنگی بیانجامد. پژوهش حاضر با روش کیفی و رویکرد تحلیلی ـ مفهومی، و با اتکا به تحلیل متن نهجالبلاغه، به بررسی این مسئله پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که در منطق نهجالبلاغه، تقوا از طریق استقرار تعظیم الهی در جان انسان، به کوچکشدن غیرخدا در نظر او، استقلال نفسانی و بینیازی از تأیید بیرونی میانجامد و از این رهگذر، عزت فردی را پدید میآورد. در سطح اجتماعی نیز، تقوا با ترجیح طاعت الهی و نصرت دین در ساحت قلبی، عملی و گفتمانی زمینه را برای تحقق عزت تضمینشده الهی و در نهایت استقلال هویتی جامعه فراهم میآورد. |
| کلیدواژه ها |
| تقوا، عزتفرهنگی، مقاومت فرهنگی، تهاجم فرهنگی، آموزههای علوی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
