| تقوا بهعنوان بنیان رفتار اخلاقی در سبک زندگی علوی: تبیین مفهومی و شاخصسازی رفتاری |
| کد مقاله : 1241-HADITH |
| نویسندگان |
|
حمید حاجی اسمعیلی اردکانی * دانشکده علوم قرآن و حدیث میبد |
| چکیده مقاله |
| با نگاهی اجمالی به کلام و سیرهی امام علی علیه السلام میتوان دریافت که تقوا در آموزهها و سبک زندگی آن حضرت، نقش مهمی دارد. بر این اساس بررسی حاضر، تلاش دارد تا با اثبات این امر که تقوا از دیدگاه امام علی علیه السلام و درسبک زندگی ایشان بنیان و رأس رفتار اخلاقی است، مفهوم تقوا درسبک زندگی آن حضرت را تبیین و شاخصهای آن را برای به کارگیری در زندگی فردی و اجتماعی جامعهی ایمانی در ابعاد مختلف استخراج کندکه این مساله، فتح بابی جهت سامان مند شدن این مفهوم مهم از دیدگاه امام علی علیه السلام خواهد بود. برای این منظور با روش PRISMA و نرمافزار MAXQDA، تحلیل محتوای کیفی بر روی بیش از 250 روایت از منابع مختلف منقول از امام علی علیه السلام انجام و ۱۰ شاخص کلان اخلاقی مانند: زهد مستمر، عدالتمحوری و علمدوستی، استخراج شده و روایی ابزار با CVR (میانگین ۰.۸۹) و CVI تأیید شده است. نتایج نشان میدهد تقوا با ایجاد خضوع الهی و کنترل نفس، همراه با شکیبایی، صداقت عملی، امانت داری و علم و معرفت دوستی در نهایت، موجب شکست ناپذیری فرد مومن و جامعه ایمانی میشود. این مساله، امری مهم است که در صورت شناخت و ترویج آن، می تواند برای فرد و اجتماع جامعهی ایمانی، نتایج ارزش مندی چون کمک در طراحی الگوهای تربیتی، برنامههای ارتقای اخلاق فردی و اجتماعی و سنجش دینداری بر پایه تقوا به همراه داشته و گامی اساسی در جهت پیش روی جامعه اسلامی باشد. |
| کلیدواژه ها |
| تقواپایگی، سیره امام علی علیه السلام، تحلیل محتوا، شاخص |
| وضعیت: پذیرفته شده |
