| استخراج و تحلیل الگوی فرماندهی تقواپایه برای مسئولیتهای سازمانی و فرماندهی مبتنی بر تحلیل مضمون خطبهی همّام در نهجالبلاغه |
| کد مقاله : 1239-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
|
محمد عترت دوست *1، فاطمه کریمی فرشاد2 1دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. 2کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| در دنیای معاصر، اخلاق، به عنوان یک ضرورت اساسی و غیرقابل انکار در بهبود روابط سازمانی و بهویژه سبک مدیریت و فرماندهی مطرح است. این موضوع که به صورت عملی در سبک زندگی امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) تجلّی یافته، به صورت مکتوب در خطبهی همام نیز توسط ایشان بیان گردیده است. پژوهشهای صورت گرفته پیرامون این خطبه نشان میدهد که آن حضرت با استفاده از گزارهها و مضامین متعدّد، به تحلیل ابعاد اخلاقی و اجتماعی متّقین در حوزههای فردی و اجتماعی پرداختهاند، اما سؤال اساسی این است که چه شاخصهایی برای مسئولیتهای سازمانی و فرماندهی در این خصوص بیان شده و چگونه میتوان رفتارهای اخلاقی تقوا محور را بر صورت و محتوای روابط سازمانی و سبک فرماندهی نهادینهسازی کرد. در پژوهش حاضر تلاش شده با استفاده از روش «تحلیل مضمون» به مطالعهی روشمند خطبهی همام پرداخته شود و شاخصهای تقوا برای مسئولان سازمانی و فرماندهان استخراج گردد. به دلیل پرهیز از گستردگی مباحث نیز جامعهی آماری تحقیق صرفاً خطبهی همام منقول در نهج البلاغه در نظر گرفته شده است. یافتههای تحقیق بیانگر آن است که امام علی(علیه السلام) در این خطبه به توصیف پنجگونه از ویژگیهای متّقین پرداختهاند که از میان آنها میتوان سه شاخص و محور کلیدی برای مسئولیتهای سازمانی و فرماندهی احصا کرد که عبارتند از: شاخصهای اعتقادی، عبادی و رفتاری. تقوا در بُعد اعتقادی، اعتماد و همبستگی سازمانی را تقویت کرده و زمینهساز تحقق فرماندهی پایدار میگردد. در بُعد عبادی نیز تواضع، سادهزیستی و صداقت |
| کلیدواژه ها |
| اخلاق سازمانی، متّقین، خطبهی همام، سبک فرماندهی، روش تحلیل مضمون. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
