| نقش تقوا در شناخت منافقان از منظر نهج البلاغه |
| کد مقاله : 1222-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
| محمد مهدی نوروزی راغب * |
| چکیده مقاله |
| چکیده نفاق بهعنوان پدیدهای تهدیدآمیز در باطن جامعه اسلامی، همواره نیازمند ابزاری دقیق برای شناسایی بوده است. در حالی که روشهای ظاهری و رفتاری در تشخیص منافقان دارای محدودیتهایی هستند، منابع حدیثی بهویژه نهج البلاغه، تقوا را بهمثابه «چشم بصیرت» و عاملی شناختی-اخلاقی برای کشف باطن دیگران معرفی میکنند. این پژوهش با روش تحلیل کتابخانهای-تفسیری و رویکرد اجتهادی، به بررسی این پرسش میپردازد: چگونه تقوا بهعنوان فضیلتی درونی، توانایی شناخت نفاق را در فرد مؤمن تقویت میکند؟ یافتهها نشان میدهد که از دیدگاه امام علی(ع)، تقوا سه کارکرد شناختی دارد: الف) پاکسازی قلب از اغراض نفسانی که مانع درک حقایق میشوند؛ ب) تقویت «بصره» (بینش درونی) برای تشخیص تناقض میان ظاهر و باطن دیگران؛ ج) ایجاد همرنگی با حقیقت که درک نفاق را تسهیل میکند. این پژوهش با استناد به خطبههای ۱۹۲، ۱۹۳، ۱۷۶ و نامه ۴۷ نهج البلاغه، نشان میدهد که شناخت منافقان تنها از راه «تقوای سیستمی» در جامعه ممکن است؛ یعنی جامعهای که در آن تقوا فضیلتی فردی نبوده، بلکه بهعنوان مکانیسمی اجتماعی برای حفظ سلامت جمعی عمل میکند. |
| کلیدواژه ها |
| کلیدواژهها: تقوا؛ نفاق؛ نهج البلاغه؛ بینش اخلاقی؛ تقوای سیستمی؛ امام علی(ع) |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
