| اصول اقتصاد تقوامحور در نهجالبلاغه و تجلی آن در مدیریت زیستمحیطی سازمانها |
| کد مقاله : 1210-HADITH |
| نویسندگان |
|
فهیمه جفرسته * عضو هیئت علمی دانشگاه اراک |
| چکیده مقاله |
| بحرانهای زیستمحیطی معاصر، سازمانها را به عنوان یکی از عوامل اصلی تخریب طبیعت، با چالشهای بیسابقهای مواجه ساخته است. رویکردهای متعارف مدیریت سبز، علیرغم موفقیتهای فنی، از عمق انگیزشی و بنیانهای اخلاقی لازم برای ایجاد تحول بنیادین در رابطه سازمان با محیط زیست برخوردار نیستند. این پژوهش با هدف پرکردن این خلأ نظری، به استخراج الگویی بومی برای مدیریت زیستمحیطی سازمانها بر اساس آموزههای نهجالبلاغه پرداخته است. سؤال اصلی آن است که چگونه میتوان از منظومه فکری امام علی(ع)، اصولی برای اقتصاد متکی بر تقوا استنباط کرد و آن را در مدیریت تعامل سازمان با محیط زیست به کار بست؟ یافتههای پژوهش که از طریق تحلیل محتوای کیفی استنباطی با کدگذاری سهمرحلهای (باز، محوری و انتخابی) به دست آمده، پنج اصل بنیادین را شناسایی میکند: اعتدال و میانهروی، پرهیز از اسراف، امانتداری طبیعت، عدالت بیننسلی و نگرش نظاممند به آفرینش. این اصول در ساختاری سلسلهمراتبی، الگویی یکپارچه را شکل میدهند که در آن تقوا به عنوان محور نظمبخش درونی، انگیزهای عمیقتر و پایدارتر از قوانین بیرونی برای رفتار زیستمحیطی ایجاد میکند. الگوی ارائهشده، مدیریت زیستمحیطی را از حاشیه به کانون ارزشهای سازمانی منتقل ساخته و پایداری را در چهارچوبی جامعنگر و مبتنی بر حکمت دینی تعریف میکند. این پژوهش نشان میدهد که متون دینی ظرفیت بالایی برای پاسخگویی به مسائل پیچیده مدیریت معاصر دارند و میتوانند پایههای نظری محکمی برای توسعه الگوهای بومی مدیریتی فراهم آورند. |
| کلیدواژه ها |
| اقتصاد تقوامحور، نهجالبلاغه، مدیریت زیستمحیطی، اخلاق سازمانی |
| وضعیت: پذیرفته شده |
