| تحلیل جایگاه نماز در فرایند شکلگیری ملکه تقوا در نظام اخلاقیِ امام علی(ع) بر اساس نهجالبلاغه |
| کد مقاله : 1208-HADITH (R2) |
| نویسندگان |
|
مجتبی انصاری مقدم * شهید محلاتی |
| چکیده مقاله |
| موضوع و اهداف: این پژوهش به تحلیل نقش نماز در شکلگیری و تثبیت ملکه تقوا در چهارچوب اخلاق اسلامی با تمرکز بر اندیشه امام علی(ع) در نهجالبلاغه میپردازد. هدف اصلی مطالعه، شناسایی سازوکارهای تربیتی و اخلاقی نماز در پرورش فضایل درونی انسان، به ویژه تقوا، و بررسی چگونگی نهادینه شدن این ویژگی اخلاقی بهصورت پایدار در رفتار فرد و جامعه است. روش و یافتهها: این تحقیق با رویکرد توصیفی–تحلیلی و روش مطالعه مفهومی–نظاممند، آموزههای نهجالبلاغه را بازخوانی و تحلیل میکند. یافتهها نشان میدهند که نماز صرفاً یک عمل عبادی ظاهری نیست، بلکه سازوکاری تربیتی است که با تمرین مداوم، حضور قلب، مراقبت و استمرار، نفس انسان را پاکسازی کرده و فضایل اخلاقی مانند فروتنی، خشوع و توجه مستمر به خدا را نهادینه میکند. علاوه بر این، نماز نقش محوری در نظمدهی رفتار فردی و اجتماعی، رعایت حقوق دیگران و انسجام جمعی دارد و فرآیندهای عملی مانند شبزندهداری و اهتمام به کیفیت نماز، تمرین اراده و مقاومسازی نفس را تقویت میکند. نتیجهگیری: نماز در اندیشه امام علی(ع) هم وسیله ارتباط با خدا و پالایش روح و هم ابزار کلیدی در شکلگیری و تثبیت ملکه تقوا و پرورش فضایل اخلاقی محسوب میشود. این عبادت فردی، با ایجاد چهارچوبی منسجم برای رفتارهای فردی و اجتماعی، تقوا را به یک ویژگی پایدار و نهادینه در وجود انسان تبدیل میکند و همزمان انسجام اخلاقی و اجتماعی جامعه را تقویت مینماید. |
| کلیدواژه ها |
| نماز، تقوا، اندیشه امام علی(ع)، نهج البلاغه، سازوکارها، شکلگیری ملکه تقوا. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
