تقوا به‌عنوان بنیان رفتار اخلاقی در سبک زندگی علوی: تبیین مفهومی و شاخص‌سازی
کد مقاله : 1205-HADITH
نویسندگان
حمید حاجی اسمعیلی اردکانی *
دانشکده علوم قرآن و حدیث میبد
چکیده مقاله
با نگاهی اجمالی به کلام و سیره ی امام علی علیه السلام می توان دریافت که تقوا در آموزه‌ها و سبک زندگی آن حضرت ، نقش مهمی را ایفا می کند. بر این اساس بررسی حاضر، تلاش دارد تا با اثبات این امر که تقوا از دیدگاه امام علی علیه السلام و در سبک زندگی ایشان بنیان و رأس رفتار اخلاقی است، مفهوم تقوا در سبک زندگی آن حضرت را تبیین و شاخص‌های آن را برای به کار گیری در زندگی فردی و اجتماعی جامعه ی ایمانی در ابعاد مختلف استخراج کند. این مساله، فتح بابی جهت سامان مند شدن این مفهوم مهم از دیدگاه امام علی علیه السلام بوده و می تواند مسیر تحقیقات آینده را فراهم آورد . برای این منظور با روش PRISMA و نرم‌افزار MAXQDA، تحلیل محتوای کیفی بر روی بیش از 250 روایت از منابع مختلف منقول از امام علی علیه السلام انجام و ۱۰ شاخص کلان اخلاقی مانند زهد مستمر، عدالت‌محوری و علم‌دوستی استخراج شده و روایی ابزار با CVR (میانگین ۰.۸۹) و CVI تأیید شده است نتایج نشان می‌دهد تقوا با ایجاد خضوع الهی و کنترل نفس، همراه با حلم و شکیبایی ،صداقت عملی ،امانت داری و علم و معرفت دوستی در نهایت ،موجب شکست ناپذیری فرد مومن و جامعه ایمانی می شود .این مساله ، امری مهم است که در صورت شناخت و ترویج آن ، می تواند برای فرد و اجتماع جامعه ی ایمانی، نتایج ارزش مندی به همراه داشته و گامی اساسی در جهت پیش رویی جامه اسلامی باشد.
کلیدواژه ها
تقوا پایگی، سیره امام علی علیه السلام، تحلیل، شاخص
وضعیت: پذیرفته شده