الگوی سبک زندگی سازمانی تقواپایه در نهادهای انقلابی با محوریت نهج البلاغه (مطالعه موردی: سازمان بسیج مستضعفین)
کد مقاله : 1199-HADITH (R1)
نویسندگان
ابوالحسن حسین زاده جاغرق *1، صادق حسنی مقدم2
1عضو هیات علمی دانشگاه علوم اسلامی شهید محلاتی(ره)
2دانش آموخته دکتری مدیریت دانشگاه امام حسین (ع) و مدرس دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده مقاله
سازمان‌ها برای تحقق مأموریت‌های راهبردی خود، علاوه بر ساختارها و فرایندهای رسمی، نیازمند الگویی منسجم از سبک زندگی سازمانی هستند که بتواند رفتارها، تصمیم‌ها و کنش‌های فردی و جمعی را در مسیر ارزش‌های متعالی هدایت کند. در این میان، تقوا به‌عنوان مفهومی بنیادین در معارف اسلامی، ظرفیتی راهبردی برای تنظیم حیات سازمانی دارد که تاکنون کمتر به‌صورت روشمند و مدل‌محور در مطالعات سازمانی مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین و طراحی مدل سبک زندگی سازمانی تقواپایه مبتنی بر نهج‌البلاغه انجام شده است.این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از حیث روش، مبتنی بر دلالت‌پژوهی است. داده‌های پژوهش از اوصاف پرهیزگاران در نهج‌البلاغه استخراج و پس از پالایش، تحلیل و ادغام مفهومی، دلالت‌های سازمانی آن‌ها شناسایی شد. در نهایت، این دلالت‌ها در قالب مدلی مفهومی و بومی سامان‌دهی گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سبک زندگی سازمانی تقواپایه را می‌توان در قالب هفت بُعد اصلی شامل: هویت و غایت سازمانی، فرهنگ سازمانی، رهبری و حکمرانی، عملکرد و بهره‌وری، منابع انسانی و انگیزش، پایداری و تاب‌آوری سازمانی، و پیشگیری از انحرافات و اخلاق سازمانی تبیین کرد. نتایج حاکی از آن است که تقوا در این مدل، نه یک فضیلت فردی صرف، بلکه منطق تنظیم‌گر کل سازمان است که می‌تواند هم‌زمان به ارتقای معنا، سلامت اخلاقی، کارآمدی و پایداری سازمانی بینجامد. مدل پیشنهادی، با تأکید بر بومی‌سازی مفاهیم مدیریتی و بهره‌گیری از معارف علوی، ظرفیت بالایی برای به‌کارگیری در سازمان بسیج مستضعفین و سایر نهادهای ارزش‌محور دارد.
کلیدواژه ها
سبک زندگی سازمانی، تقواپایه، نهج‌البلاغه، سازمان بسیج مستضعفین
وضعیت: پذیرفته شده