| مدل تقواپایگی در حوزه ماموریت های امنیتی و صیانتی نیروهای مسلح و تبیین شاخصه های عملی آن |
| کد مقاله : 1188-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
| امین نجفیان * |
| چکیده مقاله |
| در دکترین امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، صیانت از سرمایه انسانی و حفاظت از اطلاعات در برابر تهدیدات پیچیدهای نظیر نفوذ، جاسوسی و انحرافات عملکردی، از ارکان بنیادین اقتدار دفاعی محسوب میشود. بااینحال، آسیبشناسیهای موجود نشان میدهد که تکیه صرف بر سازوکارهای «نظارت بیرونی» و «کنترلهای سختافزاری» در مأموریتهای حساس امنیتی، به دلیل هزینههای گزاف، محدودیتهای اجرایی و عدم امکان پایش لحظهبهلحظه، بهتنهایی ضامن سلامت اداری و عملیاتی نیست. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی توصیفیتحلیلی و بهرهگیری از منابع فقهی و حقوقی، درصدد طراحی و تبیین مدل «تقوا پایگی» در نیروهای مسلح است؛ مدلی که در آن مفهوم تقوا از سطح یک فضیلت اخلاقی صرف فراتر رفته و به مثابه یک «سامانه خودکنترلی هوشمند» و «راهبرد صیانت پیشرویدادی» جهت ارتقای کارآمدی و مشروعیت اقدامات نظامی بازتعریف میشود. یافتههای این پژوهش بیانگر آن است که استقرار «تقوای سازمانی» با فعالسازی «پلیس درون»، ماهیت نظارت را از یک اهرم فشار بیرونی به یک تکلیف شرعی و وجدانی تغییر میدهد. این مدل در لایههای مختلف مأموریتی دارای کارکردهای عینی است؛ بهگونهای که در حوزه اطلاعاتی، با تقویت مصونیت اعتقادی، ضریب نفوذپذیری و ریسک تخلیه اطلاعاتی را به حداقل میرساند و در حوزه عملیاتی، با حاکمیتبخشی به قواعد فقهی بنیادین نظیر «لاضرر» و اصل «احتیاط در دماء»، مانع از بکارگیری هیجانی و غیرقانونی سلاح و قدرت شده و بدین ترتیب، مسئولیتهای مدنی و کیفری ناشی از خطاهای نظامی را کاهش میدهد. |
| کلیدواژه ها |
| تقوای سازمانی، خودکنترلی هوشمند، صیانت امنیتی، پیشگیری از جرم، مسئولیت قانونی، فقه امنیت. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
