| کاربست ظرفیتهای دلالی مباحث الفاظ اصول فقه در استخراج گزارههای علوم انسانی از خطبه متقین |
| کد مقاله : 1185-HADITH |
| نویسندگان |
| مهدی شوشتری * |
| چکیده مقاله |
| تولید علوم انسانی اسلامی، فراتر از تغییرات سطحی، نیازمند ابداع روششناسی بومی و منضبط برای استخراج نظامات اجتماعی از نصوص دینی است. این مقاله با هدف تبیین کاربست ظرفیتهای دلالی دانش اصول فقه، در تولید گزارههای علمی تدوین شده است. فرضیه اصلی پژوهش بر این است که مباحث الفاظ اصول، به دلیل برخورداری از ساختار عقلانی در تحلیل دلالتها، ظرفیت تبدیل شدن به یک منطق دلالتشناختی برای نظریهپردازی در حوزههای مختلف را داراست. نقطه ثقل این پیشنهاد روششناختی، نظریه وضع الفاظ برای ارواح معانی است. بر اساس این نظریه، الفاظ برای قالبهای محدود عصر نزول قرآن و صدور احادیث وضع نشدهاند، بلکه موضوعله آنها حقیقت و روح معناست که بر اساس بقای غرض و فایده مستتر در معنا سنجیده میشود. این مبنای زبانشناختی، امکان تنقیح مناط و تعمیم عقلایی را فراهم میسازد تا پژوهشگر بتواند از مصادیق محدود عبور کرده و به ملاکات ثابت دست یابد. در این راستا، منطق فرآیندی به عنوان روش گذار از نصوص به گزارههای علمی معرفی میشود که با الغای خصوصیت از ویژگیهای زمانی و مکانی، راهبردهای شرعی را استخراج میکند. |
| کلیدواژه ها |
| اصول فقه، مباحث الفاظ، روح معنا، علوم انسانی اسلامی، منطق فرآیندی، خطبه متقین، جری و تطبیق. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
