| شاخصهای تقوا در ارزیابی کارگزاران از دیدگاه نهجالبلاغه |
| کد مقاله : 1161-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
|
میثم کهن ترابی *1، محبوبه رضوانی2 1دانشیار دانشگاه بزرگمهر قائنات 2کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران |
| چکیده مقاله |
| شیوه سنجش عملکرد کارگزاران در موفقیت نظام حکمرانی نقشی اساسی ایفا میکند. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی تحلیلی برای انتخاب و نظارت بر کارگزاران بر اساس معیارهای اخلاقی و رفتاری اسلام است. در این پژوهش که با رویکرد توصیفی تحلیلی و با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است دادهها از طریق مرور نظاممند متون نهجالبلاغه و تحلیل خطبهها و نامههای امام علی(ع)، بهویژه نامههای مرتبط با مدیریت سیاسی و اداری، گردآوری شدهاند. یافتهها نشان داد که تقوا در نظام کارگزاری علوی، دارای شاخصهای عینی و رفتاری مشخصی است که در سه مرحله قابل تحلیلاند : نخست شاخصهای تقوا در مرحله گزینش کارگزاران مانند پرهیز از دنیا طلبی عدالت ورزی ، امانتداری ؛ دوم، شاخصهای تقوا در مرحله نظارت و ارزیابی مستمر، از جمله توان مهار نفس در برابر قدرت ، صداقت و شفافیت ، عدالت در رسیدگی به کار مردم ؛ و سوم نشانههای نقض تقوا که مبنای مشروع عزل کارگزاران محسوب میشوند، همچون خیانت مالی و استبداد رأی. جمعبندی تحقیق بیان میکند که شاخصهای تقوا میتوانند ابزار عملیاتی برای ارزیابی کارگزاران و برنامههای آموزشی مدیران باشند و در بهبود سیستمهای مدیریتی اسلامی نقش مؤثری دارند. عزل کارگزاران در اندیشه علوی، واکنشی مقطعی یا سلیقهای نیست، بلکه پیامد منطقی زوال شاخصهای تقوا و فروپاشی صلاحیت اخلاقی–اداری آنان است. این تحلیل میتواند مبنایی نظری برای بازخوانی الگوی ارزیابی کارگزاران در اندیشه سیاسی اسلام فراهم آورد. |
| کلیدواژه ها |
| تقوا، نهجالبلاغه، کارگزاران، گزینش، ارزیابی، عزل. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
