تقوا به ‌مثابه‌ی سازوکار مدیریتی: بازخوانی مدیریت و فرماندهی در نهج‌البلاغه و تطبیق با نظریه‌های نوین مدیریت
کد مقاله : 1159-HADITH
نویسندگان
مهدیه اسماعیلی *
گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
چکیده مقاله
نهج‌البلاغه به‌عنوان یکی از منابع بنیادین اندیشه‌ی سیاسی و مدیریتی در اسلام، تقوا را به‌عنوان هسته‌ی مرکزی مدیریت و فرماندهی معرفی می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر شواهد متنی نهج‌البلاغه، کارکردهای تقوا در مهار قدرت، هدایت تصمیم‌گیری مدیریتی، ایجاد نظام نظارت درونی و تنظیم رابطه‌ی مدیر با مردم را بررسی کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تقوا، علاوه بر پیشگیری از استبداد و فساد، نقشی مشابه سازوکارهای مدیریت نوین مانند رهبری اخلاقی، تصمیم‌گیری اخلاقی، خودنظارتی و رهبری خدمت‌گزار ایفا می‌کند و با تأکید بر عدالت، مسئولیت‌پذیری و حفظ کرامت انسانی، مدیر را در مواجهه با چالش‌های پیچیده مدیریتی هدایت می‌کند. بدین‌ترتیب، الگوی مدیریت تقواپایه‌ی برگرفته از نهج‌البلاغه، علاوه بر عمق اخلاقی و هنجاری، دارای ظرفیت تطبیق و گفت‌وگو با نظریه‌های معاصر مدیریت است و می‌تواند مبنایی برای ارتقاء کارآمدی و مشروعیت مدیریت در شرایط فعلی فراهم آورد.
کلیدواژه ها
تقوا، نهج‌البلاغه، امام علی علیه‌السلام، مدیریت تقواپایه، نظریه‌های مدیریت.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی