تقوا در سه سطح قضاوت، شهادت و اجرای حکم در آموزه های نهج البلاغه
کد مقاله : 1135-HADITH (R1)
نویسندگان
روح اله پورعابدین *1، فاطمه کوه میشی2
1استادیار و عضو هیأت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه بزرگمهر قائنات، خراسان جنوبی، ایران و استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان
2استادیار و مدیر گروه فقه و حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد، خراسان رضوی، ایران
چکیده مقاله
واژه تقوی در نهج البلاغه پس از قرآن، از واژه های کلیدی است که میتواند نقش تعیین کننده ای در سازندگی انسان داشته باشد. از ویژگیهای مهم این واژه، طرح شبکه های معنایی آن است که در هر متن با تحلیل زبان شناسی، میتوان به افق های تازه ای در لایه های معنایی تقوا رسید. مقاله حاضر که به روش تحلیلی توصیفی تدوین شده است در پی پاسخ به این سؤال است که ارتباط بین مفهوم «تقوا» با ارکان نظام قضایی در اندیشه امام علی(ع) چگونه است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که در نگاه امیرالمؤمنین(ع)، تقوا صرفاً یک فضیلت فردی نبوده، بلکه پایه و مبنای نظری و عملی نهاد قضاوت است. این مقاله، تقوا را در سه سطح (شخصیت قاضی، نهاد شهادت و اجرای حدود) مورد بررسی قرار میدهد که بازخورد آن مصونیت نظام قضایی از انحرافات است. از منظر نهج‌البلاغه، تقوا روح حاکم بر تمامی فرآیند قضاوت است که با وجود آن، نهاد قضاوت به عبادتی بزرگ و تجلّی‌گاه عدالت الهی در جامعه ارتقا می‌یابد. امّا بدون تقوا، قضاوت به فن‌نامه‌ای خشک و مستعد فساد تبدیل می‌شود. بنابراین، تقوا نه یک توصیه جنبی، بلکه جوهره تفکیک‌ناپذیر قضاوت عادلانه در حکومت اسلامی است.
کلیدواژه ها
نهج البلاغه، تقوا، قضاوت، قصاص، حدود، شهادت
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر