نقش تقوا در سامان‌دهی ابزارهای شناخت از نگاه نهج‌البلاغه
کد مقاله : 1113-HADITH
نویسندگان
شهاب الدین وحیدی مهرجردی *
هیات علمی دانشگاه میبد
چکیده مقاله
شناخت، بنیان هر جهان‌بینی الهی و غیرالهی است؛ موضوعی که در طول تاریخ، اندیشمندان توجه ویژه‌ای به آن داشته‌اند. در میان همه‌ی آنان، امام امیرالمؤمنین علی (ع) در نهج‌البلاغه، نه تنها ابزارهایی چون حس، عقل، شهود و وحی را برای دستیابی به معرفت ترسیم و تبیین کرده است، بلکه بر عنصر بنیادین تقوا به‌عنوان شرط کمال و صحت این ابزارها تأکید می‌نماید. از منظر آن حضرت، تقوا سپری است که عقل را از خطا، حس را از انحراف، و شهود را از وهم می‌رهاند و زمینه‌ی پذیرش نور وحی را در جان انسان فراهم می‌سازد. بدین‌سان، تقوا نه صرفاً یک فضیلت اخلاقی، بلکه معیاری علمی و تربیتی برای هدایت منابع معرفتی و دستیابی به شناخت حقیقی از هستی و مبدأ آن است.
نوشتار حاضر، پژوهشی است در باب پاسخ به این سوال که، نقش تقوا در سامان‌دهی ابزارهای شناخت از دیدگاه امام علی (ع) با استناد به نهج‌البلاغه بر چه چیز مبتنی است؟ در پی پاسخ به آن می توان گفت و نشان داد که تقوا در اندیشه‌ی امام علی (ع) نه تنها یک فضیلت اخلاقی، بلکه بنیانی معرفتی و علمی برای هدایت ابزارهای شناخت است.
کلیدواژه ها
نهج‌البلاغه، شناخت، حس، عقل، شهود، وحی، تقوا
وضعیت: پذیرفته شده