دشمن‌شناسی در پرتو بصیرت« نقش رذائل اخلاقی در تحریف پردازش اطلاعات و تصمیم‌گیری راهبردی »
کد مقاله : 1111-HADITH (R1)
نویسندگان
عذرا طباطبایی حکیم *
دانشجوی دکتری دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم قم
چکیده مقاله
خطاهای راهبردی در دشمن‌شناسی غالباً ریشه در تحریف‌های شناختی ناشی از رذائل اخلاقی نهادینه‌شده دارد. این پژوهش با هدف تبیین مکانیسم‌های تأثیر رذائل محوری (تکبر، حسد، طمع و شهوت قدرت) بر پردازش اطلاعات و تصمیم‌گیری راهبردی، با رویکرد بین‌رشته‌ای و روش تحلیلی-توصیفی انجام شد. چارچوب نظری، تلفیقی از فلسفه اخلاق اسلامی، روانشناسی شناختی و نظریه‌های تصمیم‌گیری است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای متون دینی و مطالعات موردی تاریخی گردآوری شدند. یافته‌ها نشان داد هر رذیله الگوی تحریف خاصی ایجاد می‌کند: تکبر با ایجاد سوگیری اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد، منجر به تحقیر دشمن و تصمیم‌گیری مخاطره‌آمیز می‌شود. حسد، بزرگ‌نمایی دشمن و کوچک‌شماری خودی را در پی داشته و به تصمیمات تقلیدی و شتاب‌زده می‌انجامد. طمع و شهوت قدرت نیز با ایجاد سوگیری منفعتی، پردازش اطلاعات را در خدمت اهداف شخصی یا جناحی قرار داده و سیستم را در برابر فریب آسیب‌پذیر می‌کند. نتیجه‌گیری حاکی از آن است که «بصیرت» به‌مثابه شناخت عمیق و پیش‌بینانه، مستلزم پالایش روان از این رذائل و جایگزینی فضائل متقابل است. بنابراین، تربیت و گزینش اخلاقی نخبگان راهبردی یک ضرورت امنیتی و سرمایه‌گذاری استراتژیک محسوب می‌شود. این یافته بر ضرورت بازنگری در نظام‌های آموزشی و طراحی چارچوب‌های تصمیم‌گیری مقاوم در برابر آفات اخلاقی تأکید دارد.
کلیدواژه ها
بصیرت، رذائل اخلاقی، پردازش اطلاعات، تصمیم‌گیری راهبردی، خطاهای استراتژیک.
وضعیت: پذیرفته شده