بررسی نقش تقوا در پیشگیری از فساد اداری براساس آموزه های نهج البلاغه
کد مقاله : 1101-HADITH
نویسندگان
یونس ابراهیمی *
چکیده مقاله
فساد اداری یکی از چالش‌های اساسی نظام‌های مدیریتی و حکمرانی در جوامع معاصر به‌شمار می‌آید که آثار و پیامدهای آن در تضعیف عدالت اجتماعی، کاهش اعتماد عمومی، اختلال در کارآمدی سازمان‌ها و گسترش نارضایتی اجتماعی به‌وضوح قابل مشاهده است. در این میان، آموزه‌های اخلاقی اسلام، به‌ویژه مفهوم بنیادین «تقوا»، ظرفیت قابل توجهی برای پیشگیری، کنترل و مهار این پدیده دارند. نهج‌البلاغه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین متون اسلامی و منبعی غنی از آموزه‌های اخلاقی، مدیریتی و اجتماعی، رهنمودهای روشنی درباره شیوه رفتار کارگزاران، مدیران و مسئولان ارائه می‌دهد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش تقوا در پیشگیری از فساد اداری بر اساس آموزه‌های نهج‌البلاغه انجام شده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق تحلیل محتوای خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های مرتبط نهج‌البلاغه گردآوری و بررسی شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تقوا به‌عنوان یک سازوکار درونیِ خودکنترلی اخلاقی، نقش اساسی در اصلاح رفتار فردی و اداری، تقویت مسئولیت‌پذیری، افزایش شفافیت عملکرد، رعایت عدالت سازمانی و کاهش زمینه‌های بروز فساد ایفا می‌کند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که نهادینه‌سازی تقوا در سطوح فردی و سازمانی، به‌ویژه در نظام‌های مدیریتی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی، می‌تواند به‌عنوان راهبردی کارآمد و پایدار در پیشگیری از فساد اداری مورد توجه سیاست‌گذاران و مدیران قرار گیرد.
کلیدواژه ها
تقوا، فساد اداری، نهج‌البلاغه، اخلاق اداری
وضعیت: پذیرفته شده