| تقوا بهمثابه بنیان هویت اخلاقی انسان در اندیشه اسلامی؛ واکاوی تربیتی آیات اخلاقی قرآن و نهجالبلاغه |
| کد مقاله : 1076-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
|
علی احمدپور * هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه محقق اردبیلی |
| چکیده مقاله |
| هدف:پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تقوا در شکلگیری و انسجام شخصیت الهی و دینی انسان در منظومه اخلاق اسلامی و واکاوی بازتاب آن در آیات اخلاقی قرآن کریم و آموزههای نهجالبلاغه انجام شده است. روش: این مطالعه با رویکرد تحلیلی ـ تربیتی وبا روش توصیفی ـ تحلیلی، دادههای متون دینی شامل آیات اخلاقی قرآن وتعالیم نهجالبلاغه را مورد تحلیل نظاممند قرار داد تا نقش تقوا در سازماندهی ساختار شناختی،گرایشی و رفتاری شخصیت دینی تبیین شود. یافتهها: یافتهها نشان میدهد که تقوا فراتر از یک فضیلت فردی و اخلاقی عمل میکند و بهعنوان سازهای درونی، پایدار و هویتساز، تمامی ابعاد وجودی انسان شامل باورها،احساسها، خواستهها، کردار و گفتار را هماهنگ میسازد.تقوا انسان را از تحجر و انحراف اخلاقی بازمیدارد، قدرت تشخیص حق از باطل را افزایش میدهد، انگیزهها و اراده فرد را هدایت میکند و فضایل بنیادین اخلاقی همچون خویشتنداری، عدالتمحوری، صداقت و مسئولیتپذیری را معنا و انسجام میبخشد.همچنین، تقوا عملکرد حفاظتی و مراقبتی دارد و سرمایههای فطری و فضایل اخلاقی انسان را حفظ میکند و در تربیت فرزندان، مدیریت و کنش اجتماعی عدالت و صداقت را تضمین مینماید. نتیجهگیری: بر اساس آموزههای قرآن و نهجالبلاغه، تقوا محور انسجام شخصیت دینی و هسته مرکزی نظریه تربیت اخلاقی اسلامی است و با ایجاد پیوند میان شناخت الهی،گرایش اخلاقی و التزام عملی، زمینه شکلگیری شخصیتی پایدار، اثرگذار و متعادل را فراهم میآورد. بدینترتیب، تقوا نه تنها فضیلت فردی، بلکه سازهای هویتبخش و کلیدی در نظام تربیت اخلاقی اسلامی محسوب میشود. واژگان کلیدی: تقوا، هویت اخلاقی، تربیت اسلامی، قرآن و نهجالبلاغه، تربیت اخلاقی. |
| کلیدواژه ها |
| تقوا، هویت اخلاقی، تربیت اسلامی، قرآن و نهجالبلاغه، تربیت اخلاقی. |
| وضعیت: پذیرفته شده |
