| الگوی فقهی هویتسازی دینی در مدیریت نیروهای مسلح: راهکار تقواپردازی فرماندهان بر اساس سیرۀ امام علی(علیه السلام) |
| کد مقاله : 1055-HADITH (R3) |
| نویسندگان |
|
سیدمحمد حیدری خورمیزی * استادیار |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف تدوین یک مدل عملیاتی بومی برای تقواپردازی در نیروهای مسلح و با تمرکز بر چالش فقدان الگوی حکمرانی اخلاقمحور در این نهاد، به واکاوی سیرۀ حکومتی امام علی(ع) میپردازد. پرسش اصلی این است که ایشان در فرآیند حکمرانی، از چه سازوکارهای به هم پیوستهای برای نهادینهسازی تقوا به عنوان شالودۀ هویت جمعی بهره بردند و این سازوکارها چگونه میتواند در قالب یک برنامه اجرایی برای فرماندهان بازتولید شود. این تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و از طریق تحلیل محتوای کیفی نهجالبلاغه و اسناد مرتبط تاریخی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد حکومت علوی با به کارگیری الگویی نظاممند و چندسطحی، تقوا را از حوزۀ فضیلت فردی به قاعدۀ حکمرانی و منطق کنش جمعی ارتقا داده است. سازوکارهای شناسایی شده در پنج محور تربیتی-تبلیغی، قانونی-نظارتی، اقتصادی-معیشتی، اخلاقی-عملی و مهندسی محیط اجتماعی قابل دستهبندی هستند. بر این اساس، خروجی کاربردی پژوهش، ارائه الگوی فقهی-مدیریتی هویتسازی تقواپایه برای نیروهای مسلح است که این سازوکارها را به مراحل اجرایی، شاخصهای رفتاری عینی و مکانیزمهای نظارتی مشخص تبدیل میکند. کاربست این الگو میتواند مبنای تدوین منشورهای اخلاق حرفهای، بازطراحی برنامههای آموزش فرماندهی و طراحی نظامهای ارزیابی و پاداش قرار گیرد و پیامدهای راهبردی همچون افزایش انسجام درونی، تابآوری در برابر جنگ نرم و تقویت سرمایه اجتماعی و مشروعیت نیروهای مسلح را به دنبال داشته باشد. |
| کلیدواژه ها |
| امام علی(ع)، نهجالبلاغه، هویت دینی، تقوا، سیرۀ حکومتی، مدیریت نیروهای مسلح، فرماندهی، الگوی عملیاتی، فقه حکومتی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
