| الگوی فرماندهی تقواپایه در نهجالبلاغه با تمرکز بر بازسازی مدل رهبری علوی (مطالعه موردی: نامه امام علی(ع) به مالک اشتر) |
| کد مقاله : 1051-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
|
علی مرادی بهمئی * استادیار علوم سیاسی، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| پژوهش حاضر با هدف بازسازی «الگوی فرماندهی تقواپایه» در نهجالبلاغه و تبیین ابعاد رهبری علوی بر مبنای آموزههای امام علی(ع)، بهویژه در نامه مشهور ایشان به مالک اشتر، انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق از شکاف موجود در مطالعات مدیریت اسلامی ناشی میشود؛ بهگونهای که بخش قابلتوجهی از پژوهشها به بیان کلیات اخلاق مدیریتی پرداخته و کمتر به ارائه الگوی علمی، نظاممند و قابلاجرا از فرماندهی تقوابنیاد مبتنی بر نصوص معتبر دینی توجه کردهاند. این در حالی است که امام علی(ع) در نهجالبلاغه فرماندهی و مدیریت را بر پایه تقوا تعریف میکند و معیار اصلی مشروعیت و کارآمدی حکومت را «برپاداشتن عدالت» میداند. ضرورت این پژوهش از نیاز نظام مدیریتی معاصر به الگوهای اخلاقمحور، پاسخگو و عدالتگستر ناشی میشود که بتوانند در برابر چالشهای بیاعتمادی عمومی، فساد اداری و بحران مشروعیت کارآمد باشند. روش پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون با رویکرد قیاسی–استقرایی است. جامعه پژوهش نهجالبلاغه بوده و نمونه اصلی تحلیل، نامه ۵۳ امام علی(ع) به مالک اشتر بهعنوان منشور جامع مدیریت اسلامی انتخاب شده است. دادهها با بهرهگیری از ترجمه نهجالبلاغه، اثر محمد دشتی استخراج و اعتبارسنجی شدهاند. یافته اصلی پژوهش استخراج الگوی فرماندهی تقواپایه در چهار سطح است: مبانی تقوا (ایمان، مسئولیتپذیری، خوف الهی)، اصول فرماندهی (عدالت، امانتداری، شفافیت، مبارزه با فساد)، رفتارهای مدیریتی (انتخاب شایستگان، نظارت، رعایت حقوق مردم، تواضع) و پیامدهای مدیریتی–اجتماعی (اعتماد عمومی، کارآمدی، مشروعیت). |
| کلیدواژه ها |
| تقواپایه، فرماندهی علوی، نهجالبلاغه، نامه مالک اشتر، مدیریت اسلامی، رهبری اخلاقی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
