تقوا و اقتدار ملی؛ تحلیل تطبیقی آموزه‌های علوی نهج البلاغه با جنگ غزه
کد مقاله : 1024-HADITH (R1)
نویسندگان
محسن تقی زاده *
کارشناس علمی،سطح3حوزوی،فقه و اصول،معادل ارشد،حوزه علمیه خراسان،ایران،مشهد
چکیده مقاله
تحولات منطقه و شدت‌یافتن بحران غزه طی سال‌های اخیر، بار دیگر مسئله «اقتدار ملی» و مؤلفه‌های حقیقی آن را در برابر اندیشه‌ورزان قرار داده است. در سنت علوی، «تقوا» نه صرفاً یک فضیلت فردی، بلکه بنیانی برای سامان‌دهی قدرت اجتماعی، سیاسی و تمدنی تلقی می‌شود؛ بنیانی که می‌تواند چارچوب نظری مناسبی برای واکاوی رفتار جمعی و مقاومت مردمی در میدان‌های واقعی نزاع فراهم آورد. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که سازوکارهای تقوا در نگاه امیرالمؤمنین(ع) چگونه می‌تواند تبیین‌کننده نوعی «اقتدار ملیِ اخلاق‌بنیاد» باشد و این الگو تا چه حد در رخدادهای مربوط به جنگ غزه قابل شناسایی است. روش پژوهش، «تحلیل محتوای استنباطی» بر منابع اصیل اسلامی همچون نهج‌البلاغه، قرآن و تفاسیر معتبر، همراه با «تحلیل تطبیقی» میان مؤلفه‌های تقواپایه در سیره علوی و کنش‌های مقاومت مردمی غزه است. داده‌های پژوهش با «کدگذاری مفهومی» استخراج و در قالب «ماتریس تطبیقی» سامان‌دهی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تقوا در نهج‌البلاغه دارای نقش مستقیم در تولید اقتدار ملی از طریق ایجاد انسجام اجتماعی، مشروعیت‌بخشی به رفتار دفاعی، افزایش سرمایه اخلاقی جامعه، تقویت عدالت‌خواهی، و ارتقای روحیه مقاومت در برابر ظلم است. بررسی رفتارهای مقاومت در غزه نیز نشان می‌دهد که بسیاری از این مؤلفه‌های تقواپایه، در سطح عملی و عینی قابل مشاهده‌اند. نوآوری این پژوهش در ارائه «الگوی اقتدار تقواپایه» است که می‌تواند مبنای تحلیل‌های آینده در حوزه امنیت، مقاومت و بازسازی نظریه سیاسی اسلامی قرار گیرد.
کلیدواژه ها
تقوا، اقتدار ملی، نهج‌البلاغه، سیره علوی، مقاومت، جنگ غزه
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر