| الگوی تعامل تقوا، اختیار و قدرت در حکمرانی علوی بر پایه تحلیل مضمون نهجالبلاغه |
| کد مقاله : 1023-HADITH (R1) |
| نویسندگان |
|
علیرضا رجبی * دکتری مدیریت آموزشی، پژوهشگر حوزه تربیت، آموزش و فرهنگ سازمانی، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف تبیین الگوی تعامل تقوا، اختیار و قدرت در حکمرانی علوی، بر پایه تحلیل مضمون نهجالبلاغه انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق، چگونگی شکلگیری قدرت مشروع در اندیشه امام علی(ع) و سازوکار حفظ تعادل میان اراده آزاد، کنترل اخلاقی و عدالت اجتماعی است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون صورت گرفته و گزارههای مرتبط با سه مقوله تقوا، اختیار و قدرت با کدگذاری سهمرحلهای تحلیل و در قالب شبکههای مفهومی بازنمایی شدهاند. یافتهها نشان میدهد تقوا در نهجالبلاغه صرفاً یک فضیلت فردی نیست، بلکه نظام کنترل درونی قدرت و منشأ ادراک الهی، رفتار اخلاقی و پایداری ایمانی است. اختیار، واسطه انتقال ارزشهای تقوایی به عرصه عمل و عامل تبدیل ایمان به کنش مسئولانه تلقی میشود و از اینرو نقش پیونددهنده میان تقوا و قدرت را ایفا میکند. قدرت نیز نه بهمعنای سلطه، بلکه بهعنوان تجلی بیرونی اختیار انسان متقی تعریف میشود که مشروعیت خود را از تقوای حاکم و رضایت آگاهانه مردم میگیرد. نتایج نهایی نشان میدهد تضعیف تقوا منجر به اختلال در اختیار و انحراف قدرت به سوی استبداد میشود، در حالی که پیوند فعال تقوا و اختیار، قدرت را به سوی عدالت اجتماعی و مشروعیت اخلاقی هدایت میکند. |
| کلیدواژه ها |
| تقوا، قدرت، اختیار، عدالت اجتماعی، حکمرانی علوی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
